Szczepienie COVID-19 - pytania i odpowiedzi

Koniec pandemii uzależniony jest od osiągnięcia przez kraje na całym świecie „odporności zbiorowej’’. To stan kiedy liczba osób uodpornionych na COVID-19 jest wystarczająca, aby zapobiec powszechnemu, ciągłemu przenoszeniu wirusa.

Szczepionki są zatem kluczem do osiągnięcia „odporności zbiorowej” oraz zakończenia pandemii.

Są bezpieczne, efektywne i ratują życie.

Naszą ambicją jest, aby wszyscy pacjenci i personel zaszczepili się, gdy będzie dla nich dostępna szczepionka.

Czekając na swoją kolej, aby się zaszczepić, przygotowaliśmy zestaw pytań i odpowiedzi, które pomogą każdemu dostrzec, że korzyści wynikające ze szczepienia znacznie przewyższają ryzyko zachorowania.

Co to jest COVID-19?

COVID-19 jest wywoływany przez nowego koronawirusa, znanego jako SARS-CoV-2. Po raz pierwszy został zidentyfikowany pod koniec roku 2019. Jest bardzo zakaźny i może prowadzić do poważnych chorób układu oddechowego a nawet zgonu.

Typowe objawy to kaszel, gorączka, bóle głowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz utrata smaku i węchu.

COVID-19 może u każdej osoby przebiegać odmiennie pod postacią następujących możliwości:

  • braku jakichkolwiek objawów
  • wystąpienia łagodnych objawów
  • zmęczenia,  silnych dolegliwości bólowych mięśni, biegunki i wymiotów, gorączki czy też utraty orientacji
  • sporadycznie - ciężkiego przebiegu choroby, z konicznością hospitalizacji, a nawet pobytu na oddziale intensywnej terapii, zakończonego niejednokrotnie niestety zgonem.

Nie ma skutecznego leczenia COVID-19, chociaż niektóre z nowych metod mogą pomóc zmniejszyć ryzyko powikłań. Szczepienie zapewnia bezpieczną i skuteczną ochronę przed zakażeniem COVID-19.

Co to jest szczepienie?

Szczepienie to prosty, bezpieczny i skuteczny sposób ochrony ludzi przed chorobami, zanim zetkną się z daną chorobą. Wykorzystuje naturalne mechanizmy obronne organizmu do budowania odporności na określone infekcje oraz wspiera układ odpornościowy.

Szczepionki pobudzają układ odpornościowy do wytwarzania przeciwciał, eksponując go na działanie składników czynnika zakaźnego, np. wirusa, tak samo jak wtedy, gdy jest on narażony na chorobę. Przy czym składniki  zawarte w szczepionce nie mogą same wywołać  choroby.

Jak działa szczepionka?

Szczepionki zmniejszają ryzyko zachorowania na  COVID-19, współdziałając z naturalnymi mechanizmami obronnymi organizmu w celu zapewnienia ochrony. Po podaniu szczepionki układ odpornościowy reaguje w następujący sposób:

  • Rozpoznaniem atakującego wirusa
  • Produkcją przeciwciał (przeciwciała to białka wytwarzane naturalnie przez układ odpornościowy w celu zwalczania choroby)
  • W przyszłości, wobec ponownego narażenia na COVID-19, układ odpornościowy może już szybko zniszczyć wirusa, zanim rozwinie się zakażenie

Istnieją różne rodzaje szczepionek przeciwko COVID-19, z których większość wymaga podania dwóch dawek, aby zapewnić najlepszą ochronę.

Szczepionka COVID-19 jest podawana przez personel medyczny w postaci iniekcji domięśniowej.

Czy szczepionka jest bezpieczna i efektywna?

Każda szczepionka musi przejść rygorystyczne testy bezpieczeństwa, zanim zostanie zatwierdzona, oraz jest regularnie poddawana ponownej ocenie po jej wprowadzeniu.

W badaniach przeprowadzonych wśród milionów ludzi, którzy już zostali zaszczepieni,  nie wykryto żadnych poważnych skutków ubocznych; zaś doniesienia o poważnych skutkach ubocznych, takich jak reakcje alergiczne, były bardzo rzadkie; nie odnotowano również żadnych powikłań o charakterze przewlekłym.

Korzyści wynikające ze szczepienia znacznie przewyższają ryzyko zachorowania.

Wszystkie szczepionki przeciwko COVID-19 okazały się bardzo skuteczne w zapobieganiu COVID-19. Ratują życie, znacznie zmniejszając liczbę ciężkich, umiarkowanych i łagodnych przypadków zakażenia, a także ograniczają potrzebę hospitalizacji oraz leczenia powikłań.

Czy tempo, w jakim opracowano szczepionki, oznacza, że ​​nie są one bezpieczne?

Przed zastosowaniem jakiejkolwiek szczepionki, musi  ona przejść w danym kraju te same testy bezpieczeństwa oraz zapewnić taki sam poziom wyników dla komisji je oceniającej, tak jak ma to miejsce w przypadku każdego innego rodzaju szczepionki.

Komisje aprobujące  szczegółowo zbadały bezpieczeństwo nowych szczepionek COVID-19, zanim zostały one zatwierdzone.

Dlaczego powinienem otrzymać szczepionkę COVID-19?

Każdy może zakazić się koronawirusem. Osoba w starszym wieku lub z chorobami współistniejącymi może mieć bardzo poważny przebieg COVID-19.  W niektórych przypadkach zakażenie może zakończyć się zgonem.

Pacjenci z chorobami przewlekłymi są szczególnie podatni na ciężki przebieg zakażenia. W tej grupie są pacjenci z przewlekłą chorobą nerek. Dlatego też Diaverum  współpracuje z organami odpowiedzialnym w danym kraju za opiekę zdrowotną, by i pacjenci przewlekle dializowani mogli zostać zaszczepieni przeciwko COVID-19 w pierwszej kolejności .

Kto nie może otrzymać szczepionki?

Bardzo niewielka liczba osób nie może otrzymać szczepionki.  Dotyczy to pacjentów, którzy mają ciężkie alergie z ryzykiem wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego.

Osoby w wieku poniżej 16 lat, kobiety w ciąży i karmiące piersią muszą zostać dodatkowo ocenione przez lekarza przed zaszczepieniem.

Czy szczepionki zapewniają ochronę przez zakażeniem?

Szczepienie przeciw COVID-19 może znacznie zmniejszyć ryzyko wystąpienia  zakażenia . Uzyskanie przez organizm pewnej ochrony po pierwszej dawce szczepionki trwa tydzień lub dwa tygodnie, ale pełna ochrona nie zostanie osiągnięta zanim nie zostaną podane wszystkie dawki (w większości szczepionek są to dwie).

Podobnie jak wszystkie leki, żadna szczepionka nie jest w pełni skuteczna. Niektóre osoby mogą nadal zachorować na COVID-19 pomimo otrzymania szczepionki, ale przebieg choroby powinien być łagodniejszy.

Czy szczepionka ma skutki uboczne?

Jak wszystkie leki, szczepionki mogą powodować działania niepożądane. Najczęstsze działania niepożądane to stan podgorączkowy lub ból, lub zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia. Objawy te oznaczają, że szczepionka jest skuteczna i że układ odpornościowy zaczyna budować obronę przed COVID-19. Łagodne reakcje powinny ustąpić samoistnie w ciągu kilku dni.

Nawet jeśli pojawią się objawy po pierwszej dawce, to nadal jednak konieczne jest podanie drugiej dawki szczepionki.

Chociaż jest możliwe uzyskanie ochrony już po pierwszej, to dopiero po drugiej dawce szczepionki pojawia się długotrwała ochrona przed wirusem.

Czy szczepionka będzie wchodzić w interakcje z innymi lekami?

Nie ma dowodów na to, że szczepionki wchodzą w interakcje z innymi lekami.

Jeżeli pojawią się jakiekolwiek wątpliwości konieczna jest wówczas rozmowa na ten temat z lekarzem.

Czy nowe szczepionki na bazie RNA mogą ingerować w aparat genetyczny pacjenta?

Nie, nie ma żadnej możliwości, aby nowe szczepionki RNA, opracowane przez firmy Pfizer i Moderna, mogły spowodować jakiekolwiek zmiany w budowie genów osoby szczepionej.

Czy konieczne jest szczepienie osoby po przebytym COVID-19?

Tak, konieczne jest zaszczepienie, ponieważ przebyta infekcja może nie zapewnić długotrwałej ochrony przed kolejnym epizodem COVID-19.

Czy konieczne jest zaszczepienie przeciw COVID-19, jeżeli wcześniej było szczepienie przeciwko grypie?

Szczepionka przeciw grypie nie chroni przed COVID-19. Ponieważ są wskazania do otrzymania obu szczepionek, należy poddać się szczepieniom, ale z zachowaniem wymaganego odstępu czasowego.

Czy jest możliwe zachorowanie na COVID-19 z powodu przyjęcia szczepionki?

Nie jest możliwe zakażenie się COVID-19 ze szczepionki. Zakażenie to może pojawić się przed zaszczepieniem, bez obecnych jeszcze objawów w trakcie szczepienia.

Czy można być po zaszczepieniu  źródłem COVID-19 dla innej osoby ?

Szczepionka nie może być przyczyną COVID-19. Aktualnie nie wiadomo jeszcze, czy po zaszczepieniu można przenosić wirusa.

Ważne jest, aby nadal postępować zgodnie z lokalnymi i międzynarodowymi wytycznymi.

Aby chronić siebie i swoją rodzinę, przyjaciół i współpracowników, nadal trzeba:

  • Utrzymywać fizyczny dystans
  • Nosić maskę
  • Często i dokładnie myć ręce
  • Postępować zgodnie z aktualnymi zaleceniami

Do zapamiętania!

COVID-19 rozprzestrzenia się przez kropelki wydychane z nosa lub ust, szczególnie podczas mówienia lub kaszlu.  Zakażenie można również przenieść, dotykając oczu, nosa i ust po kontakcie z zanieczyszczonymi przedmiotami i powierzchniami

Bibliografia

Kidney Care UK

https://www.who.int/

https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/vaccines