Dializa otrzewnowa

Dializa otrzewnowa (DO) odbywa się wewnątrz organizmu pacjenta bez kontaktu z krwią. Sterylny płyn dializacyjny zostaje wprowadzony do jamy brzusznej, gdzie pozostaje przez pewien czas, zazwyczaj od 4 do 12 godzin. Następnie płyn zostaje usunięty z organizmu wraz z produktami przemiany materii i nadmiarem wody. Procedurę powtarza się od 3 do 5 razy każdego dnia (ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa – CADO) lub jest ona wykonywana w nocy z użyciem specjalnego aparatu (automatyczna dializa otrzewnowa – ADO).

Procedura dializy otrzewnowej

Dializa otrzewnowa

Poprzez specjalną rurkę zwaną cewnikiem otrzewnowym wprowadza się do jamy brzusznej około 2 litrów płynu dializacyjnego. Etap ten nazywamy „wlewem”. Proces oczyszczania organizmu jest możliwy dzięki wykorzystaniu błony otrzewnowej jako naturalnego filtra. Produkty przemiany materii i nadmiar wody zostają usunięte z organizmu do płynu dializacyjnego przez błonę otrzewnową. Etap ten nazywamy „zaleganiem”. Po upływie od 4 do 12 godzin płyn ten zostaje usunięty z jamy brzusznej podczas procesu zwanego „drenowaniem”, który trwa około 20–30 minut. Następnie do jamy brzusznej wprowadza się nową porcję sterylnego płynu i proces rozpoczyna się na nowo. Proces usuwania zużytego płynu oraz wprowadzania nowego nazywamy „wymianą” i odbywa się on głównie dzięki sile grawitacji. Za wyjątkiem czasu poświęconego na wymiany – średnio jest to 30–40 minut, 3–5 razy dziennie – pacjent może przez cały dzień wykonywać dowolne czynności (np. pracować, uczyć się, a nawet podróżować).

Zakładanie cewnika

Dializa otrzewnowa wymaga dostępu do jamy brzusznej. Służy do tego cewnik otrzewnowy. Jest to cienka plastikowa rurka o średnicy zbliżonej do ołówka, którą zazwyczaj wprowadza się przez skórę na brzuchu do jamy brzusznej. Założenie cewnika wykonuje chirurg lub nefrolog w znieczuleniu ogólnym lub miejscowym. Cewnik jest na stale połączony z ciałem pacjenta, na zewnątrz brzucha wystaje tylko jego niewielka część służąca do podłączania łącznika i worków do DO podczas wymian. Do CADO i ADO stosuje się takie same cewniki otrzewnowe. Po wszczepieniu cewnika zaleca się odczekanie 2 tygodni przed pierwszą DO.

Bardzo ważna jest dbałość o czystość cewnika i obszaru wokół jego ujścia. Każdy pacjent otrzymuje informacje na temat sposobów dbania o czystość i unikania infekcji.

Czy można prowadzić normalne życie?

Pacjenci dializowani otrzewnowo mogą wykonywać większość czynności z okresu przed dializami, a resztkowa funkcja nerek może zostać dłużej zachowana, co pozwala zmniejszyć ograniczenia w diecie. Może być konieczne ograniczenie ilości spożywanych płynów i soli. Wszystkie te zagadnienia należy omówić z dietetykiem w trakcie szkolenia.