Na czym polega dializa?

Dializa usuwa z organizmu produkty przemiany materii i wodę, których nie mogą usunąć nerki. Dializa pomaga także w uzyskaniu równowagi metabolicznej poprzez usuwanie z krwi szeregu toksycznych związków. Pacjenci ze schyłkową niewydolnością nerek nie mogliby żyć bez dializy z powodu nagromadzenia toksyn we krwi.

Zasady działania dializy

Są dwa główne rodzaje dializy: hemodializa i dializa otrzewnowa. Niezależnie od wybranego rodzaju leczenia, cele dializy są bardzo podobne: dializa została stworzona, aby zastąpić kilka funkcji nerek. Leczenie musi zapewnić usunięcie z organizmu szkodliwych produktów przemiany materii i zgromadzoną w nadmiarze wodę, prowadząc do normalizacji stężeń wielu elektrolitów oraz innych substancji. Dla zapewnienia skutecznej dializy konieczna jest błona półprzepuszczalna, dostęp naczyniowy zapewniający pobór krwi, płyn dializacyjny oraz możliwość usunięcia nadmiaru wody.

.

Na czym polega dializa?

 

 

Błona półprzepuszczalna

W procesie dializy błona półprzepuszczalna oddziela krew od płynu dializacyjnego. Błona ta pozwala przenikać tylko pewnym substancjom, szereg innych związków jest natomiast przez nią zatrzymywany. Dzięki temu możliwe jest usunięcie szkodliwych produktów przemiany materii, nadmiaru wody, elektrolitów i innych substancji z krwi do płynu dializacyjnego (jak również przeniknięcie związków w przeciwnym kierunku: z płynu dializacyjnego do krwi). Umożliwia to proces zwany dyfuzją. Usuwanie produktów przemiany materii oraz innych substancji zależne jest od przepuszczalności błony, rozmiaru cząsteczek, składu płynu dializacyjnego oraz dopływu krwi do błony.

Dopływ krwi

Im więcej krwi dociera do błony, tym skuteczniejsza jest dializoterapia. W hemodializie dopływ krwi jest kontrolowany przez pompę krwi umieszczoną w aparacie wykonującym dializę.

Płyn dializacyjny

W obu rodzajach dializy płyn dializacyjny umożliwia usuwanie z krwi produktów przemiany materii. Ponadto płyn zawiera liczne substancje pomagające korygować zaburzenia metaboliczne powstające na skutek niewydolności nerek.

Usuwanie wody

Sposób usuwania nadmiaru wody różni się między hemodializą a dializą otrzewnową. W hemodializie wykorzystywane jest do tego celu ciśnienie wytwarzane przez aparat sztucznej nerki, dzięki któremu przez błonę półprzepuszczalną woda przechodzi z krwi do płynu dializacyjnego. W dializie otrzewnowej z kolei do usunięcia nadmiaru zgromadzonej wody wykorzystywana jest glukoza dodana do płynu dializacyjnego. Jej obecność umożliwia przenikanie nadmiaru wody oraz zawartych w niej związków do płynu dializacyjnego, który wymaga okresowej wymiany.

Cel dializy

Niezależnie od rodzaju stosowanej dializy jej cele są takie same: usunięcie szkodliwych produktów przemiany materii oraz nadmiaru wody, a także wyrównanie zaburzeń elektrolitowych oraz gospodarki kwasowo-zasadowej (normalizacja pH krwi).